Κάτω Σουδενά στο Ζαγόρι
αρχική ειδήσεις το χωριό ιστορία φύση αξιοθέατα πληροφορίες

Αλώνια

Τα πέτρινα αλώνια που αποτελούν σπουδαίο μνημείο λαϊκής αρχιτεκτονικής.

Τα Κάτω Σουδενά αποτελούσαν μέχρι τα μέσα του 20ου αιώνα το σιτοβολώνα όλου του Ζαγορίου. Ο μεγάλος και άνετος κάμπος με την πλούσια παραγωγή σε δημητριακά, είχε σαν αποτέλεσμα την κατασκευή συγκροτήματος πέτρινων αλωνιών, για το αλώνισμα και το λίχνισμα των σιτηρών και την κατασκευή καλυβών για την αποθήκευση δημητριακών και του άχυρου.

Η εγκατάλειψη του συγκροτήματος και οι αυθαίρετες παρεμβάσεις του κάθε ιδιώτη, από τα μέσα και πέρα του 20ου αιώνα είχε σαν αποτέλεσμα, την μερική αλλοίωση και υποβάθμιση του χώρου, την καταστροφή αλωνιών και καλυβών, με άμεση συνέπεια να κινδυνεύει να αποκοπεί ο οικισμός και τα αλώνια από τον κάμπο.

Οι καλύβες είναι κτίρια απλής ορθογωνικής διατομής, κτισμένες από ξερολιθιά και με επικάλυψη σχιστόπλακα. Βρίσκονταν ακριβώς δίπλα και κάτω από το αλώνι, ώστε να είναι εύκολη η αποθήκευση του καρπού και του άχυρου μετά το αλώνισμα. Τα αλώνια αποτελούνται από 2 τμήματα: Ένα κυκλικό τοίχο σαν κατάντι, ο οποίος διαμορφώνει και συγκρατεί το επίπεδο όπου γίνεται το αλώνισμα. Πάνω από το επίπεδο του αλωνίσματος (περιμετρικά), διαμορφώνεται με μεγάλες πέτρες ένας αρκάς ή στηθαίο, για να προστατεύει τους ανθρώπους και να συγκρατεί τον καρπό που αλωνίζεται. Στη μέση του αλωνιού υπήρχε στύλος μπηγμένος στη γη. Εκεί δενόταν η μία άκρη του αλωνιστικού σχοινιού, ενώ στην άλλη άκρη ήταν δεμένα τα ζώα που χρησιμοποιούνταν για το αλώνισμα. Γυρίζοντας στο αλώνι τα βόδια ή τα άλογα, το σχοινί τυλίγονταν στο στύλο. Όταν το σχοινί τυλιγόταν όλο, τότε τα ζώα έπαιρναν αντίθετη κυκλική κατεύθυνση και το σχοινί άρχιζε να ξετυλίγεται.

Επίσης το αλώνισμα γινόταν και με τα ραβδιά (αδράχτια), όπου δύο ομάδες με δύο και πλέον άτομα σε κάθε ομάδα, με αρμονικά περιοδικά χτυπήματα, ξεχώριζαν τον καρπό από τα στάχυα. Συνήθως τα αλώνια ανάλογα με την επίστρωση του δαπέδου, μπορούν να ταξινομηθούν ως εξής: τα χωμάτινα, το δάπεδο των οποίων το άλειφαν με κοπριά αγελάδας πριν χρησιμοποιηθούν και τα πέτρινα από όπου και το όνομα «Πετράλωνα». Ο Δήμος σε συνεργασία με την 6η Εφορεία Νεωτέρων Μνημείων Ιωαννίνων και τον Μορφωτικό Εξωραϊστικό Σύλλογο Κάτω Πεδινών, προσπαθεί να αναπαλαιώσει το συγκρότημα.

Το έτος 2002 χαρακτηρίσθηκαν ως διατηρητέο συγκρότημα συνολικά σαράντα τρία (43): καλύβες-αλώνια (11), ανεξάρτητες καλύβες (21) ή ανεξάρτητα αλώνια (11) καθώς και ο φυσικός περιβάλλοντας χώρος τους, που βρίσκονται στην εκτός ορίων περιοχή του οικισμού Κάτω Πεδινά του δήμου Κεντρικού Ζαγορίου (ν. Ιωαννίνων) και καθορισμός ειδικών όρων και περιορισμών δόμησης αυτών (ΦΕΚ Δ-946 α/ 31.10.2002)

Αξιοθέατα Κάτω Σουδενών

 

©2010 katosoudena.gr • Email: xenitissa@yahoo.gr • Created by Leonidas Maniatis • Hosted by oikologos.gr